Popki I - cmentarz wojenny z I wojny światowej

 

Popki I - cmentarz wojenny z I wojny światowej

(Kriegsfriedhof des Ersten Weltkrieges)

(Кладбище первой мировой войны)

 

Popki - wieś w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock.

 

Cmentarz położony na południowo-zachodnim skraju wsi, na stoku wyniesienia. Założono go przy krzyżu przydrożnym, prawdopodobnie granicznym wsi. Obecnie, są tam dwa krzyże – wysoki drewniany i młodszy lastrikowy.

 

Cmentarz rozmieszczono na planie prostokąta o powierzchni około 3,5 ara. Mogiły są obecnie niemal nieczytelne, szczególnie latem, kiedy teren nekropoli to wielkie chaszczowisko. Jeśli wierzyć szkicowi początku lat 90. XX w. zamieszczonemu w karcie cmentarza, to groby rozmieszczony są w pięciu rzędach. Jest ich około 46, w tym dwa zbiorowe, reszta jednostkowych. Dokumenty z okresu międzywojennego nie podają wiarygodnych informacji na temat liczby i przynależności armijnego pochowanych żołnierzy – wspominają jedynie o ośmiu poległych z obu armii! Karta cmentarza wzmiankuje „około 50 żołnierzy armii rosyjskiej”, co też nie zgadza się z liczbą i typem mogił. Bardziej prawdopodobne jest, że w większości spoczywają tutaj żołnierzy armii niemieckiej, na co wskazują groby jednostkowe. 

 

Według wspomnianego szkicu z karty cmentarza, krzyż przydrożny jest wkomponowany w pierwsze skrajne rzędy mogił i stoi na terenie cmentarza. Wskazują też na to betonowe słupki starego ogrodzenia. Kilka lat temu nekropola została ogrodzona nowym płotem i niestety zrobiono to źle. Poza ogrodzeniem pozostawiono skrajne rzędy – południowy i zachodni, łącznie trzynaście mogił! Trudno powiedzieć jaki był powód takiego niedbalstwa, gdyż granice cmentarza zostały jasno określone w dokumentacji konserwatorskiej i były widoczne w terenie na postawie pozostałości starszego ogrodzenia. Cmentarz w Popkach od 1993 roku jest objęty ochroną prawną przez wpis do rejestru zabytków województwa podlaskiego, więc każde działanie przy nim musi uzyskać akceptację Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Trudno podejrzewać, że wymóg ten jest realizowany widząc tragiczny stan cmentarza i to, jak bezprawnie ograniczono jego zasięg. 

 

Cmentarz, na którym spoczywają zapomniani żołnierze Wielkiej Wojny, wielu z nich mogło czuć się Polakami.

 

Odległość od centrum Ostrołęki – 46 km.

 

Post powstał przy współpracy z Małgorzata Karczewska.

Film wykonano latem 2019r

-Film z cmentarza zamieszczony na FB. -

 

Zdjęcie z lat wcześniejszych zrobione przez Małgorzatę Karczewską

Rudka-Skroda I – cmentarz wojenny z I wojny światowej

 

Rudka-Skroda I  – cmentarz wojenny z I wojny światowej

(Kriegsfriedhof des Ersten Weltkrieges)

(Кладбище первой мировой войны)

 

Rudka-Skroda – wieś w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock

Cmentarz wojenny Rudka-Skroda I jest jednym z trzech cmentarzy Wielkiej Wojny na gruntach tej wsi wzmiankowanych w dokumentach z okresu międzywojennego. Określano go jako „położony na wschodnim skraju wsi”. Według wykazów pochowano na nim 195 żołnierzy armii niemieckiej i 88 żołnierzy armii carskiej.

 

Nekropolę rozmieszczono na planie prostokąta o powierzchni około 19 arów. Krawędzie wzdłuż dłuższych boków lekko ustromiono, tworząc niską platformę. Rozplanowanie cmentarza jest nieznane. Obraz numerycznego modelu terenu sugeruje podział przestrzeni na dwa pola grobowe, a krótką ścieżką biegnącą asymetrycznie, bliżej wschodniej granicy cmentarza.

Z opisów stanu zachowanie nekropoli sporządzanych w latach 20. i 30. XX wieku wynika, że w zasadzie przez cały okres międzywojenny trwała destrukcja tego miejsca. W połowie lat 20. raportowano, że cmentarz jest zaniedbany, ze zmurszałym, drewnianym ogrodzeniem pozbawionym bramki, nieczytelnymi i zarośniętymi chwastami mogiłami, częściowo bez krzyży nagrobnych. W 1926 r. odnotowano, że w zasadzie większość drewnianych krzyży leży przewrócona przez bydło wypasane na cmentarzu. 

 

Można się domyślać, że władze polskie przeprowadziły prace zabezpieczające teren cmentarza i ogrodziły go siatką na betonowych słupkach. Ich pozostałości odnajdujmy wzdłuż granicy nekropoli.

Współcześnie powierzchnia cmentarza jest zatarta, pozbawiona śladów mogił, porośnięta roślinnością zielną. Niedaleko wejścia natrafiamy na dwa głazy granitowe. Oba mają wykute w górnej części krzyże prawosławne. Napis na jednym z nich brzmi „TAPFERE”, na drugim „GEFALLEN 1915”. Znając schematy napisów nagrobnych stosowanych przez niemieckie służby grobownicze można przypuszczać, że komplet stanowiły cztery głazy z napisem „TAPFERE RUSSISCHE KRIEGER GEFALLEN 1915”, stojące pierwotnie na mogiłach zbiorowych żołnierzy armii carskiej. W 1986 r. podczas sporządzania dokumentacji konserwatorskiej na cmentarzu znajdował się tylko jeden z nich, obecnie są dwa. Może z czasem odnajdą się pozostałe?

 

Cmentarz Rudka-Skroda I od 1987 r. jest chroniony prawem jako obiekt zabytkowy wpisany do rejestru zabytków województwa podlaskiego. Nic to nie zmienia w jego stanie zachowania. 

 

Cmentarz, na którym spoczywają zapomniani żołnierze Wielkiej Wojny, wielu z nich mogło czuć się Polakami.

 

Odległość od centrum Ostrołęki – 39 km.

 

Post powstał przy współpracy z Małgorzata Karczewska.

Film wykonano latem 2019r

-Film z cmentarza zamieszczony na FB. -

 

Kupnina I – cmentarz wojenny z I wojny światowej

Kupnina I – cmentarz wojenny z I wojny światowej

(Kriegsfriedhof des Ersten Weltkrieges)

(Кладбище первой мировой войны)

 

Kupnina – wieś w podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.

Cmentarz położony na północno-wschodnim skraju wsi, przy zakręcie drogi wiejskiej. Obecnie graniczy z zabudową, ale pierwotnie znajdował się w pewnej odległości od gospodarstw.

Poległych żołnierzy nie pochowano w przypadkowym miejscu, lecz na starym cmentarzu wiejskim, pozakościelnym. Świadczą o tym krzyże wystawione w różnych miejscach nekropoli i zwrócone w różnych kierunkach, jakby stały na mogiłach rozmieszczanych bez planu. Ich inskrypcje nie wskazują jednoznacznie na sepulkralny charakter, jednak ich rozmieszczenie i odległość od drogi wskazują, że w pewnością nie są to krzyże przydrożne. Na starszym z nich znajduje się żeliwna tabliczka z napisem:

„Józef i Wanda Kozikowscy ze wsi Kupnina 1894”, na granitowej podstawie młodszego wyryto datę „1903”.

 

Cmentarz rozmieszczono na planie prostokąta, lecz współcześnie jego obrys jest nieco zniekształcony działalnością gospodarską właścicieli sąsiednich działek. Wejście na teren nekropoli prowadził od wschodu, od strony drogi wiejskiej. Na powierzchni cmentarza znajdują się dwa pola grobowe rozmieszczone po obu stronach ścieżki prowadzącej od wejścia. Układ i liczba grobów nie jest pewna. Część z nich ma nieźle zachowane nasypy, ale rekonstrukcja rozplanowania wymaga szczegółowych prac inwentaryzacyjnych.

 

Na osi wejścia znajduje się współczesny krzyż z tablicą

„Poległym żołnierzom w czasie I wojny światowej. Cześć ich pamięci”.

 

Wzdłuż granicy cmentarza zachowały się pozostałości betonowych słupków ogrodzenia wzniesionego w okresie międzywojennym. Współcześnie, granicę wyznaczono metalowym łańcuchem na słupkach.

Dokumenty z okresu międzywojennego wymieniają na gruntach wsi Kupnina cztery miejsca spoczynku żołnierzy Wielkiej Wojny. Drogą eliminacji możemy odrzucić trzy z nich, na których pochowano jedynie żołnierzy armii carskiej. Liczebności pochowanych są zbyt małe jak na taki cmentarz. Możemy zatem przypuszczać, że opisywana nekropola to cmentarz Kupnina B, na którym spoczywa 92 żołnierzy: 3 z armii niemieckiej oraz 89 z armii carskiej.

Cmentarz wojenny w Kupninie jest włączony do gminnej ewidencji zabytków gminy Nowogród. Mimo tej formalnej opieki jest zaniedbany i wymaga prac porządkowych: koszenia trawy, uczytelnienia mogił oraz wymiany ogrodzenia.

 

Kupnina I – jeden z czterech zapomnianych cmentarzy we wsi. Cmentarz, na którym spoczywają zapomniani żołnierze Wielkiej Wojny, wielu z nich mogło czuć się Polakami.

 

Odległość od centrum Ostrołęki – 39 km.

 

Post powstał przy współpracy z Małgorzata Karczewska.

Film wykonano latem 2019r

-Film z cmentarza zamieszczony na FB. -

 

Edycja: 27.02.2022

Żołnierze 2. Lejb-Gwardyjskiego Carsko-Sielskiego Pułku Strzelców prawdopodobnie pochowani na jednym z czterech cmentarzy wojennych znajdujących się we wsi Krupnina, gmina Nowogród, powiat łomżyński, woj. podlaskie. Wykaz sporządził Anatolij Synicyn na podstawie dokumentacji od kapelanów pułku.

https://www.facebook.com/asinicyn/posts/5639076866108848

http://sinicynsemja.ucoz.ru/index/kupnina/0-300

 

Andriej Degtariew Michajłowicz [Дегтярев Андрей Михайлович],

strzelec, Kompania Jego Wysokości,

lat 22, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Jarosławska, rejon Пошехонский, gmina Тарасовская

 

Michaił Zagracki Siergiejewicz [Заграцкий Михаил Сергеевич]

strzelec, 6. Kompania,

lat 26, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Twerska, rejon Корчевский, gmina Яковлевская

 

Aleksiej Zajkin Jakowlewicz [Заикин Алексей Яковлевич],

jefrejtor, 6. Kompania,

lat 24, poległ - 1915.06.02 [1915.06.15],

pochodzenie: Gubernia Kurska, rejon Курский, gmina Муравлевская

 

Aleksander Iwanow Aleksiejewicz [Иванов Александр Алексеевич],

strzelec, Kompania Jego Wysokości,

lat 32, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],   

pochodzenie: Gubernia Piotrogrodzka, rejon Ямбургский

 

Wasilij Kałasznikow Antonowicz [Калашников Василий Антонович],

strzelec, Kompania Jego Wysokości,

lat 22, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Jarosławska, rejon Пошехонский, gmina Катринская

 

Aleksander Kalinin Iljicz,

strzelec, 4. Kompania,

lat 30, poległ - 1915.04.27 [1915.05.10],

pochodzenie: Gubernia Wiacka, rejon Яранский, gmina Малошалайская

 

Kuźma Kormaczkow [Кормачков Кузьма],

podpraporszczyk, 6. Kompania,

lat 28, poległ - 1915.02.12 [1915.02.25],

pochodzenie: Gubernia Riazańska

 

Wasilij Perszyn Wasiliewicz [Першин Василий Васильевич],

młodszy podoficer, 4. Kompania,

lat 22, poległ - 1915.02.12 [1915.02.25],

pochodzenie: Gubernia Nowogrodzka, rejon Крестецкий

 

Iwan Pliszenow Michajłowicz [Плишенов Иван Михайлович],

strzelec, 2. Kompania,

lat 22, poległ - 1915.02.12 [1915.02.25],

pochodzenie: Gubernia Twerska, rejon Бежецкий, wieś Починок

 

Nikołaj Poduzow Wasiliewicz [Подузов Николай Васильевич],

strzelec, 4. Kompania,

lat 27, poległ 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Wiacka, rejon Яранский

 

Matwiej Titow Aleksejewicz [Титов Матвей Алексеевич],

strzelec, 6. Kompania,

lat 25, poległ - 1915.02.12  [1915.02.25],

pochodzenie: Gubernia Twerska, rejon Осташковский, gmina Синцовская

 

Frol Torochow Pawłowicz [Торохов Фрол Павлович],

strzelec, 4. Kompania,

lat 32, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Kałuska, rejon Козельский, gmina Касьяновская

 

Wasilij Szumow Dmitriewicz [Шумов Василий Дмитриевич],

strzelec, 4. Kompania,

lat 22, poległ - 1915.04.15 [1915.04.28],

pochodzenie: Gubernia Jarosławska, rejon Пошехонский, gmina Мусорская